Gezichtsherkenning wordt door veel smartphonegebruikers gezien als een snelle en moderne manier om hun toestel te beveiligen. Uit nieuw onderzoek blijkt echter dat deze techniek op een groot aantal smartphones aanzienlijk minder veilig is dan vaak wordt aangenomen. Zelfs enkele van de duurste Android-toestellen zouden met een eenvoudige portretfoto kunnen worden ontgrendeld.
Onderzoek wijst op groeiende kwetsbaarheid van gezichtsontgrendeling
Volgens cijfers van de Consumentenbond is de beveiliging van gezichtsherkenning op veel smartphones de afgelopen jaren verslechterd. Waar enkele jaren geleden 43 procent van de onderzochte toestellen met een foto kon worden ontgrendeld, is dat aandeel inmiddels meer dan verdubbeld.
Opvallend is dat de prijs van een toestel geen garantie biedt voor betere beveiliging. Terwijl gezichtsherkenning op smartphones van Apple en Google volgens de onderzoeksresultaten betrouwbaar functioneert, blijken diverse premium Android-modellen gevoeliger voor misleiding met een foto.
Onder de genoemde toestellen bevinden zich onder meer de Samsung S25 Ultra, Oppo Find X Pro en OnePlus 15, modellen die in het hogere prijssegment vallen.
Consumentenbond uit stevige kritiek
Directeur Sandra Molenaar van de Consumentenbond noemt de situatie zorgwekkend. Volgens haar moeten consumenten erop kunnen vertrouwen dat de beveiligingsfuncties van hun smartphone daadwerkelijk bescherming bieden.
Waarschuwingen verschuiven verantwoordelijkheid naar gebruikers
Fabrikanten wijzen er doorgaans op dat gezichtsherkenning minder veilig is dan een pincode of vingerafdruk. Deze waarschuwingen zijn vaak terug te vinden in de instellingen van het toestel.
Volgens de Consumentenbond is dat onvoldoende. Molenaar stelt dat fabrikanten niet alleen naar dergelijke waarschuwingen moeten verwijzen, maar ervoor moeten zorgen dat gezichtsherkenning daadwerkelijk veilig werkt. Als dat niet mogelijk is, zou de functie volgens haar niet beschikbaar moeten zijn.
Fabrikanten benadrukken gemak boven maximale beveiliging
Op vragen over de kwetsbaarheid van hun systemen geven de betrokken fabrikanten weinig concrete uitleg over de technische oorzaken of mogelijke verbeteringen.
Samsung: bedoeld voor gebruiksgemak
Samsung laat weten dat veiligheid een belangrijke prioriteit blijft, maar beschouwt gezichtsherkenning vooral als een gebruiksvriendelijke manier om een toestel snel te ontgrendelen. Voor toepassingen die een hoger beveiligingsniveau vereisen, zoals digitale betaalfuncties, worden aanvullende beveiligingsmethoden gebruikt.
Motorola adviseert alternatieve beveiliging
Motorola benadrukt eveneens het belang van veiligheid, maar adviseert gebruikers voor optimale bescherming een pincode, wachtwoord of ontgrendelingspatroon te gebruiken.
OnePlus verwijst naar gebruiksvoorwaarden
OnePlus wijst erop dat gebruikers vooraf akkoord gaan met een waarschuwing waarin staat dat het in uitzonderlijke situaties mogelijk is dat personen of objecten die op de eigenaar lijken het toestel kunnen ontgrendelen.
Oppo en Xiaomi reageerden niet op vragen over de onderzoeksresultaten.
Fairphone zet vraagtekens bij onderzoeksresultaten
Fairphone, bekend om zijn focus op duurzaamheid en repareerbaarheid, betwist de conclusies van het onderzoek. Volgens het bedrijf is het ontbreken van geavanceerde 3D-gezichtsherkenning een bewuste keuze om de kosten van toestellen beheersbaar te houden.
Het bedrijf benadrukt dat voor gevoelige toepassingen, zoals bankieren, aanvullende verificatie via een vingerafdruk of pincode vereist blijft.
Twijfels over de testmethode
Een woordvoerder van Fairphone stelt dat het bedrijf er zelf niet in is geslaagd een toestel met een foto te misleiden. Daarom plaatst de fabrikant vraagtekens bij de methodologie die door Europese consumentenorganisaties wordt gebruikt.
Volgens Fairphone zouden meerdere organisaties mogelijk gebruikmaken van dezelfde gegevens en testresultaten. Omdat de gebruikte testmethoden niet volledig worden gedeeld, zegt het bedrijf de resultaten niet zelfstandig te kunnen verifiëren.
De Consumentenbond verwerpt die kritiek. Volgens de organisatie betekent het uitblijven van klachten van gebruikers niet automatisch dat er geen probleem bestaat. Veel consumenten zouden immers niet weten dat hun gezichtsherkenning relatief eenvoudig kan worden omzeild.
Geen toezicht vanuit privacywaakhond
Wie verwacht dat de overheid zal ingrijpen bij dergelijke beveiligingsproblemen, komt vooralsnog bedrogen uit.
De Autoriteit Persoonsgegevens laat weten dat goede beveiliging van apparaten belangrijk is, maar dat toezicht op lokale gezichtsherkenning op smartphones buiten haar wettelijke bevoegdheden valt.
Wanneer gezichtsgegevens uitsluitend op het toestel zelf worden opgeslagen en verwerkt, valt dit onder de zogenoemde huishoudelijke uitzondering. Daardoor kan de toezichthouder hierop geen handhavende maatregelen nemen.
Conclusie
De discussie rond gezichtsherkenning op smartphones laait opnieuw op nu onderzoek wijst op mogelijke kwetsbaarheden bij diverse populaire toestellen. Hoewel fabrikanten benadrukken dat de functie vooral bedoeld is voor gebruiksgemak, adviseren beveiligingsexperts en consumentenorganisaties gebruikers om voor gevoelige toepassingen te blijven vertrouwen op een pincode of vingerafdruk. Daarmee blijft de vraag bestaan of gezichtsherkenning op alle smartphones wel het beveiligingsniveau biedt dat consumenten verwachten.
Timo Hogenbosch schrijft voor caribemagazine.nl over actualiteit, politiek, economie, technologie, sport, entertainment en lifestyle. Hij richt zich op duidelijke verslaggeving, betrouwbare informatie en onderwerpen die relevant zijn voor lezers. Met oog voor feiten en context brengt hij nieuws en ontwikkelingen op een toegankelijke manier.
More Stories
Microsoft test Scout: Copilot-agent werkt zelfstandig op de achtergrond
Google blijft Chromecasts toch van beveiligingsupdates voorzien
Malta lanceert gratis AI-cursus voor alle inwoners