Vallende sterren boven Nederland: Orioniden zichtbaar, maar grotere meteorenzwermen op komst

Liefhebbers van sterrenkijken kunnen donderdagochtend 22 oktober 2026 mogelijk vallende sterren zien boven Nederland. De meteorenzwerm Orioniden trekt langs de aarde en kan bij een heldere hemel voor lichtstrepen aan de nachtelijke hemel zorgen. Het aantal zichtbare meteoren blijft naar verwachting beperkt. In december en januari volgen twee meteorenzwermen die aanzienlijk spectaculairder kunnen worden.

Orioniden zorgen voor vallende sterren boven Nederland

Wie donderdagochtend vroeg naar buiten gaat, maakt kans om enkele vallende sterren te zien. De Orioniden zijn actief, maar volgens weerdeskundige Wouter van Bernebeek hoeven sterrenkijkers geen uitzonderlijk schouwspel te verwachten.

Van Bernebeek, afkomstig uit Molenhoek, volgt bijzondere natuur- en weersverschijnselen op de voet. Vorige week fotografeerde hij nog het noorderlicht boven Groesbeek. Over de huidige meteorenzwerm is hij minder enthousiast.

“But what is coming along now amounts to nothing,” zegt hij over de beperkte activiteit van de Orioniden.

Tijdens de zwerm zijn naar verwachting maximaal tien tot vijftien meteoren per uur zichtbaar. Dat komt gemiddeld neer op ongeveer één vallende ster per vier tot zes minuten.

Omdat de lichtverschijnselen op verschillende plekken aan de hemel verschijnen en vaak slechts kort zichtbaar zijn, is de kans groot dat waarnemers er meerdere missen.

Bewolking kan zicht op meteorenzwerm belemmeren

Naast de relatief beperkte activiteit speelt het weer een belangrijke rol. Volgens de verwachtingen bestaat de kans dat bewolking het zicht op de sterrenhemel belemmert.

Bij een volledig bewolkte hemel zijn de Orioniden niet zichtbaar. Wie toch wil kijken, kan het beste een donkere locatie zoeken, bij voorkeur buiten de bebouwde kom en op afstand van straatverlichting.

Ook helpt het om voldoende tijd te nemen en een groot deel van de hemel in de gaten te houden.

Orioniden bereiken snelheid van 66 kilometer per seconde

De Orioniden behoren tot de jaarlijks terugkerende meteorenzwermen. De meteoren bewegen met een gemiddelde snelheid van ongeveer 66 kilometer per seconde door de aardatmosfeer.

Wanneer kleine stof- en gruisdeeltjes met hoge snelheid de atmosfeer binnendringen, ontstaan lichtverschijnselen die vanaf de aarde als vallende sterren zichtbaar zijn.

Ondanks hun naam gaat het dus niet om echte sterren die naar beneden vallen.

Door de hoge snelheid kunnen de Orioniden opvallende lichtsporen achterlaten. Sommige meteoren zijn slechts een fractie van een seconde zichtbaar, terwijl andere een langer spoor aan de hemel trekken.

Waarom zijn sommige meteorenzwermen beter zichtbaar?

Het aantal zichtbare vallende sterren verschilt per meteorenzwerm. Ook de omstandigheden tijdens de piek bepalen hoeveel meteoren daadwerkelijk kunnen worden waargenomen.

Voor Nederlandse sterrenkijkers zijn vooral een donkere hemel, weinig maanlicht en beperkte bewolking gunstig.

De Orioniden bieden deze week mogelijk enkele mooie momenten, maar volgens Van Bernebeek zijn er later dit jaar en begin volgend jaar betere kansen.

Geminiden brengen in december tot 70 vallende sterren per uur

De eerstvolgende grote gelegenheid om vallende sterren te bekijken, volgt in de nacht van 13 op 14 december 2026.

Dan bereikt de meteorenzwerm Geminiden zijn hoogtepunt. Onder gunstige omstandigheden kunnen naar verwachting 55 tot 70 vallende sterren per uur zichtbaar zijn.

De piek wordt rond 04.30 uur verwacht. Dat betekent dat vooral vroege vogels en mensen die bereid zijn ’s nachts buiten te blijven een goede kans maken om het verschijnsel te bekijken.

Een bijkomend voordeel is dat er tijdens deze nacht weinig maanlicht wordt verwacht. Daardoor kunnen ook minder heldere meteoren beter opvallen.

De uiteindelijke zichtbaarheid blijft afhankelijk van het weer.

Meteorenzwerm in januari mogelijk spectaculairste van het seizoen

Nog gunstiger omstandigheden worden verwacht in de nacht van 3 op 4 januari 2027. Dan bereikt de meteorenzwerm Quadrantiden, ook bekend als de januari-Boötiden, zijn maximum.

Volgens Van Bernebeek kunnen tijdens deze piek ongeveer 100 tot 130 vallende sterren per uur zichtbaar zijn.

Piek valt dit keer op gunstig moment

De piek van deze meteorenzwerm valt voor Nederlandse waarnemers niet ieder jaar op een geschikt tijdstip. Soms vindt de grootste activiteit plaats wanneer het in Nederland al licht is.

Begin januari 2027 zijn de omstandigheden volgens Van Bernebeek gunstiger. De piek valt in de vroege ochtenduren, wanneer het nog donker is.

Bovendien wordt weinig storend maanlicht verwacht. Daardoor kunnen meer meteoren zichtbaar zijn dan tijdens een nacht met een felverlichte hemel.

“If there is little or no cloud cover then, it could be beautiful,” aldus Van Bernebeek.

Of daadwerkelijk meer dan honderd vallende sterren per uur te zien zullen zijn, hangt vooral af van de bewolking en de lokale waarnemingsomstandigheden.

Wanneer zijn de meeste vallende sterren te zien?

Voor sterrenkijkers in Nederland zijn de komende maanden drie momenten interessant:

• 22 oktober 2026 – Orioniden: ongeveer 10 tot 15 meteoren per uur.

• 13 op 14 december 2026 – Geminiden: naar verwachting 55 tot 70 meteoren per uur, met een piek rond 04.30 uur.

• 3 op 4 januari 2027 – Quadrantiden: mogelijk 100 tot 130 meteoren per uur onder gunstige omstandigheden.

De Orioniden bieden donderdagochtend een eerste gelegenheid om vallende sterren te bekijken, maar de grootste kans op een indrukwekkend schouwspel volgt in december en januari. Vooral de Quadrantiden kunnen begin 2027 bijzonder goed zichtbaar zijn. Voor alle drie de meteorenzwermen geldt echter dezelfde voorwaarde: zonder een heldere hemel valt er weinig te bewonderen.