Meertaligheid mogelijk gekoppeld aan jonger brein, blijkt uit internationaal onderzoek

Wie meerdere talen spreekt, heeft mogelijk een biologisch jonger brein dan iemand die slechts één taal beheerst. Dat blijkt uit nieuw internationaal onderzoek dat werd gepresenteerd tijdens een bijeenkomst van de Federation of European Neuroscience Societies in Barcelona. Volgens de onderzoekers neemt het effect toe naarmate iemand meer talen spreekt en op jongere leeftijd een tweede taal leert.

Onderzoek naar hersenveroudering en taalvaardigheid

Voor het onderzoek bestudeerden wetenschappers uit Spanje, Chili, Argentinië en Ierland de hersenactiviteit van inwoners van de Spaanse Baskische regio. In deze regio is meertaligheid een vast onderdeel van het dagelijks leven, doordat veel inwoners naast Spaans ook Baskisch spreken en vaak kennis hebben van andere talen.

De onderzoekers analyseerden de hersenactiviteit van 728 deelnemers van verschillende leeftijden en met uiteenlopende taalvaardigheden. Daarnaast werden de resultaten vergeleken met een tweede groep van 144 personen die één, twee, drie of vier talen spraken.

Groter effect bij meer talen

De uitkomsten wijzen op een duidelijk verband tussen meertaligheid en een jonger ogend brein. Mensen die twee talen spreken, hadden volgens de metingen hersenen die gemiddeld ongeveer zes jaar jonger leken dan die van eentalige deelnemers.

Bij personen die drie talen spreken liep dat verschil op tot ongeveer zeven jaar. De sterkste resultaten werden gevonden bij deelnemers die vier talen beheersen: hun hersenen vertoonden kenmerken die gemiddeld overeenkwamen met een brein dat dertien jaar jonger was.

Niet alleen het aantal talen speelt een rol

Volgens dr. Lucia Amoruso van het Basque Centre for Cognition, Brain and Language in San Sebastián gaat het effect verder dan alleen het aantal talen dat iemand spreekt.

Vroeg beginnen en regelmatig gebruiken

“Personen die meer talen spraken, hadden hersenen die jonger leken dan op basis van hun leeftijd verwacht zou worden,” aldus Amoruso. Zij benadrukt dat ook andere factoren van belang zijn.

“Een hogere taalvaardigheid en het op jonge leeftijd leren van een tweede taal werden eveneens in verband gebracht met een tragere hersenveroudering. Meertaligheid draait dus niet alleen om de vraag of iemand wel of niet tweetalig is, maar ook om hoe lang en hoe intensief talen worden gebruikt.”

Deze bevinding sluit aan bij eerdere wetenschappelijke onderzoeken die suggereren dat cognitieve uitdagingen, zoals het actief gebruiken van meerdere talen, kunnen bijdragen aan het behoud van mentale functies op latere leeftijd.

Experts zien veelbelovende aanwijzingen

Neuroloog en hersenonderzoeker Christina Dalla van de Universiteit van Athene, die niet betrokken was bij het onderzoek, noemt de resultaten veelbelovend.

“Dit onderzoek suggereert dat het leren van een tweede, derde of zelfs vierde taal onze hersenen langer jong kan houden,” zegt zij. “Hoe eerder iemand begint met het leren van extra talen, hoe groter het mogelijke voordeel.”

Relevantie voor een meertalige samenleving

De bevindingen zijn ook interessant voor landen waar meerdere talen een belangrijke rol spelen in onderwijs, werk en internationale communicatie. In Nederland groeit bijvoorbeeld het belang van taalvaardigheid door de sterke internationale oriëntatie van de economie en het brede gebruik van zowel Nederlands als Engels.

Conclusie

Het onderzoek wijst erop dat meertaligheid mogelijk samenhangt met een tragere veroudering van de hersenen. Vooral mensen die meerdere talen beheersen, deze actief gebruiken en al op jonge leeftijd een tweede taal leren, lijken daarvan te profiteren. Hoewel verder onderzoek nodig blijft om de onderliggende mechanismen volledig te begrijpen, versterken de resultaten het beeld dat taal leren niet alleen culturele en praktische voordelen biedt, maar mogelijk ook gunstig is voor de gezondheid van het brein.

Timo Hogenbosch

Timo Hogenbosch schrijft voor caribemagazine.nl over actualiteit, politiek, economie, technologie, sport, entertainment en lifestyle. Hij richt zich op duidelijke verslaggeving, betrouwbare informatie en onderwerpen die relevant zijn voor lezers. Met oog voor feiten en context brengt hij nieuws en ontwikkelingen op een toegankelijke manier.