Binnenkort lanceren Europese en Chinese ruimtevaartorganisaties een bijzondere satelliet die een nieuw licht moet werpen op de manier waarop de aarde zichzelf beschermt tegen de zon. De missie, genaamd SMILE, richt zich op de interactie tussen zonnewind en het aardmagnetisch veld — een proces dat direct invloed heeft op technologie en infrastructuur, ook in Europa.
Nieuwe blik op ruimteweer
De aarde staat voortdurend bloot aan een stroom geladen deeltjes afkomstig van de zon, bekend als zonnewind. Deze deeltjes kunnen geomagnetische stormen veroorzaken die satellieten verstoren, communicatiesystemen ontregelen en zelfs elektriciteitsnetwerken beïnvloeden — risico’s die ook in Nederland en de rest van Europa serieus worden genomen.
De SMILE-satelliet (Solar wind Magnetosphere Ionosphere Link Explorer) moet inzicht geven in hoe de aarde precies reageert op deze kosmische invloeden. De missie is een samenwerking tussen de Europese ruimtevaartorganisatie ESA en de Chinese Academie van Wetenschappen.
Laatste voorbereidingen voor lancering
Na jaren van voorbereiding bevindt de missie zich in de afrondende fase. De satelliet werd ontwikkeld en getest bij ESTEC in Noordwijk, het technische centrum van ESA. Vervolgens vertrok het toestel op 11 februari vanuit de haven van Amsterdam richting de lanceerbasis in Kourou, Frans-Guyana.
Daar werd de satelliet op 20 maart voorzien van brandstof. Het gaat om hydrazine, een uiterst giftige en explosieve stof. Technici voerden deze operatie uit in speciale beschermende pakken. In totaal bevat de satelliet vier tanks met 1.580 kilogram brandstof, goed voor ongeveer twee derde van het totale gewicht.
De lancering staat gepland op 9 april om 08:29 uur Nederlandse tijd. De satelliet wordt met een Vega-C raket in een baan op 700 kilometer hoogte gebracht.
Een bijzondere baan rond de aarde
Na de lancering begint een complexe fase waarin de satelliet zijn definitieve baan bereikt. Gedurende 25 dagen zal SMILE elf keer zijn motoren gebruiken om een sterk elliptische baan te vormen.
Uiteindelijk zal de satelliet tot 121.000 kilometer boven de Noordpool reiken. Daar verzamelt hij gegevens over de interactie tussen zonnewind en het magnetisch veld. Vervolgens keert hij terug naar een punt op 5.000 kilometer boven de Zuidpool om data naar de aarde te sturen.
Een volledige omloop duurt ongeveer twee dagen. Opvallend is dat circa 90 procent van de brandstof al in de eerste maand wordt verbruikt om deze baan te realiseren.
Röntgenbeelden van de magnetosfeer
Wat SMILE uniek maakt, is de aanwezigheid van een röntgencamera: de Soft X-ray Imager (SXI). Deze maakt voor het eerst beelden van de magnetosfeer — het onzichtbare schild dat de aarde beschermt tegen schadelijke straling.
Daarnaast observeert de Ultraviolet Aurora Imager (UVI) langdurig het noorderlicht, soms tot wel 44 uur achter elkaar. Door deze twee soorten metingen te combineren, krijgen wetenschappers een compleet beeld van hoe zonneactiviteit geomagnetische stormen veroorzaakt en hoe de atmosfeer daarop reageert.
Deze kennis is van groot belang voor het verbeteren van voorspellingen van ruimteweer, iets waar ook Europese satellietsystemen, luchtvaart en energievoorziening baat bij hebben.
Internationale samenwerking
De SMILE-missie is een voorbeeld van samenwerking tussen twee grote spelers in de ruimtevaart. ESA levert onder meer de röntgencamera, de raket en de testfaciliteiten. China verzorgt het satellietplatform, drie instrumenten en de operationele aansturing in de ruimte.
De missie maakt deel uit van ESA’s Cosmic Vision-programma, dat zich richt op fundamentele vragen over het zonnestelsel.
Nieuwe inzichten in een onzichtbaar proces
Met SMILE hopen wetenschappers een doorbraak te bereiken in het begrip van ruimteweer. Door de magnetosfeer voor het eerst in röntgenlicht zichtbaar te maken, ontstaat een geheel nieuw perspectief op hoe de aarde zich beschermt tegen de constante stroom zonnestraling.
De lancering markeert daarmee een belangrijke stap in het onderzoek naar processen die zich dagelijks boven ons afspelen, maar tot nu toe grotendeels verborgen bleven.
Timo Hogenbosch schrijft voor caribemagazine.nl over actualiteit, politiek, economie, technologie, sport, entertainment en lifestyle. Hij richt zich op duidelijke verslaggeving, betrouwbare informatie en onderwerpen die relevant zijn voor lezers. Met oog voor feiten en context brengt hij nieuws en ontwikkelingen op een toegankelijke manier.
Meer verhalen
Wetenschappers ontdekken tientallen nieuwe diersoorten in Angola
Zeer rijk aan calorieën, hier is de hoeveelheid cashewnoten die je niet mag overschrijden
Hier leest u hoeveel eieren u dagelijks moet eten!