Driekwart van de Nederlanders vreest dat AI banen zal doen verdwijnen

Kunstmatige intelligentie rukt in hoog tempo op in de Nederlandse samenleving. Van chatbots tot zelflerende systemen in de zorg en logistiek: de technologie verandert de manier waarop mensen werken. Volgens nieuw onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kijkt een grote meerderheid van de volwassenen met zorg naar deze ontwikkeling, vooral als het gaat om banen en vaardigheden.

Uit het CBS-onderzoek blijkt dat driekwart van de volwassen Nederlanders verwacht dat kunstmatige intelligentie (AI) zal leiden tot het verdwijnen van banen. Daarnaast denkt een ruime meerderheid dat werknemers kennis en vaardigheden zullen verliezen doordat taken worden overgenomen door technologie.

Zorgen over de arbeidsmarkt en inhoud van werk

Het CBS vroeg Nederlanders naar hun verwachtingen over de impact van AI op de arbeidsmarkt. Bijna de helft van de respondenten denkt dat bepaalde werkzaamheden minder interessant worden door de inzet van AI.

Volgens CBS-onderzoeker Luuk Hovius is het nog moeilijk om precies aan te wijzen welke beroepen het meest zullen veranderen.

Administratie, zorg en logistiek genoemd als voorbeelden

„Je kunt denken aan administratieve functies, maar ook aan bepaalde zorgtaken die door robots worden uitgevoerd”, aldus Hovius. „Of aan zelfrijdende voertuigen die pakketbezorgers ondersteunen. Het blijft lastig te voorspellen, omdat we nog niet weten hoe snel en in welke vorm de technologie zich verder ontwikkelt.”

Deze onzekerheid speelt ook in Nederland een rol, waar sectoren als logistiek, zorg en zakelijke dienstverlening kampen met personeelstekorten en tegelijkertijd steeds meer automatiseren.

Vrees voor verlies van kennis en vaardigheden

Naast banen maken veel Nederlanders zich zorgen over de gevolgen voor hun eigen vaardigheden. Ongeveer 64 procent van de volwassenen verwacht dat AI ertoe zal leiden dat kennis en praktische vaardigheden verloren gaan.

Minder noodzaak om zelf te schrijven, rekenen of programmeren

Volgens Hovius gaat het bijvoorbeeld om administratieve vaardigheden, schrijf- en typewerk, rekenvaardigheid en programmeren.

„Code schrijven hoeft straks mogelijk niet meer handmatig. Je kunt AI vragen om dat te doen”, legt hij uit.

Deze ontwikkeling is ook zichtbaar op Nederlandse werkplekken, waar AI-tools steeds vaker worden ingezet voor het opstellen van teksten, analyses en software.

Brede maatschappelijke zorgen, maar ook erkenning van voordelen

De zorgen beperken zich niet tot werk alleen. Meer dan driekwart van de volwassen Nederlanders geeft aan bezorgd te zijn over de bredere impact van AI op de samenleving.

Tegelijkertijd ziet een deel van de bevolking ook kansen. Iets minder dan de helft van de ondervraagden denkt dat AI kan bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke problemen. Daarbij worden onder meer personeelstekorten en lage productiviteit genoemd, thema’s die ook in Nederland hoog op de politieke en economische agenda staan.

Balans tussen kansen en risico’s

De uitkomsten van het CBS-onderzoek laten zien dat Nederlanders kunstmatige intelligentie zowel als een kans als een bedreiging zien. Terwijl AI volgens velen kan helpen om economische en maatschappelijke uitdagingen aan te pakken, overheerst de zorg over baanverlies en het verdwijnen van menselijke vaardigheden.

De manier waarop AI zich de komende jaren ontwikkelt en wordt toegepast, zal bepalend zijn voor de uiteindelijke impact op de Nederlandse arbeidsmarkt en samenleving.