Aliefka Bijlsma debuteert met haar roman Gezandstraald, die onlangs verscheen bij uitgeverij Augustus. Gezandstraald speelt zich af op Curaçao, het eiland waar Aliefka opgegroeid is en na haar studie rechten een tijdlang werkte. In Gezandstraald is de hoofdpersoon Janera de Vries een jonge advocate die na een studie rechten in Nederland terug gaat naar haar geboorte-eiland. Caribe Magazine interviewt de schrijfster.

(Foto: Michel Honig)

Een boek over een serieus onderwerp als identificatie en ontheemdheid dat zich afspeelt op een zonnig eiland, is dat te rijmen?
Maar Curaçao is niet alleen een ‘zonnig eiland’. Het is een eiland van extremen en heeft twee - haast metaforische - kanten: de paradijselijke Zuidkant, het woeste en harde Noorden. Bovendien gaan de elementen heftig tekeer: als het regent dan stormt het, de wind is hard, de zon slaat genadeloos op je neer. Alles wordt letterlijk en figuurlijk ontbloot, 'gezandstraald' dus.

Heb je al veel reacties op je debuut gekregen?
Ja, inmiddels krijg ik ook reacties en recensies van mensen die ik niet ken en die zijn overwegend positief. Schrijven heeft voor mij niet als hoofddoel toegejuicht te worden, maar het is wel een intens bevredigend gevoel om te merken dat mijn verhaal mensen weet te raken en aan het denken zet.

In hoeverre gaat het boek over jou?
Ik denk dat iedere schrijver zijn of haar eigen referentiekader gebruikt tijdens het schrijven, anders verlies je authenticiteit. In mijn geval heb ik enkele basisgegevens uit mijn eigen levensloop geleend en die als raamwerk gebruikt, een soort kapstok. Vervolgens heb ik van daaruit het specifieke verhaal van Gezandstraald, de personages, de afzonderlijke scènes verzonnen. Ik heb veel aan Gezandstraald gewerkt waardoor het inmiddels voor mij als een op zichzelf staand product voelt, het staat ver van mij persoonlijk af.

Je schrijft boeken en ook scenario’s en theaterstukken. Bovendien ben je en regisseuse. Waar gaat je hart het meest naar uit?
Mijn hart gaat zonder enige twijfel uit naar schrijven. Weliswaar wil ik de meerdere disciplines binnen het schrijven blijven beoefenen - proza, film, theater, poëzie - maar ik blijf, vermoed ik, tot mijn laatste snik schrijven.

Voor je werk reis je veel. Schakel je net zo makkelijk als Janera de Vries, de hoofdpersoon uit je boek, om van het ene werelddeel naar het andere?
Jawel, ik pas me makkelijk aan. Dat heb ik in mijn jeugd geleerd, mijn vader had een reizend beroep dus we gingen de hele wereld over. Je kunt zeggen: ik voel me overal thuis, maar ook nergens helemaal. Het heeft zijn voor- en nadelen.

Waar woon en werk je het liefst?
Momenteel vind ik Amsterdam leuk, ik heb hier waar het om het schrijfvak gaat het meeste geleerd en de meeste kansen gekregen. Wat betreft sfeer hou ik zelf van wat meer kitscherige, melodramatische landen: Zuid-Amerikaanse landen, West-Afrikaanse landen, Amerika is ook een dramatisch land. In ieder geval overdreven, vet aangezet. Daar hou ik van. Ik zie mezelf dan ook niet voor altijd in Amsterdam wonen. Maar ik beslis dat niet alleen, mijn vriend en zoontje hebben natuurlijk veel te daarin te zeggen. Mijn vriend is overigens ook niet zo honkvast.  

Janera de Vries, de hoofdpersoon uit je boek, moet best moeite doen om zich als vrouwelijke advocaat staande te houden. Is het moeilijk om als vrouw serieus genomen te worden in het Caribisch gebied?
Tien jaar geleden, toen ik zelf op Curaçao ging werken, vond ik dat inderdaad lastig. Curaçao heeft nu eenmaal een machocultuur. Nu zie ik daar alleen de charme van in: zo lang je weet wat je kunt en wie je bent kan je er juist op een speelse manier mee omgaan.

Ga je door met schrijven?
Ik heb altijd geschreven en denk dat ik het mijn hele leven zal blijven doen. Ik werk nu aan een idee voor een nieuwe roman. Die zal zich, zoals ik het nu zie, afspelen in een Zuid-Amerikaans land.

Waarom moet iedereen Gezandstraald lezen?
Omdat iedereen zichzelf op een bepaald moment in het leven tegenkomt. Daar gaat Gezandstraald in essentie over: jezelf tegenkomen. Ik denk dan ook dat het voor een breed publiek herkenbaar zal zijn.